Cofnij Strona główna IPM IDSS Model do określania potrzeby zabiegu ochronnego przeciw septorii (Septoria nodorum)  
Motto:
"If we knew what it was we were doing, it would not be called research, would it?", Albert Einstein

Spis treści
  1. Pojęcie progu zagrożenia ekonomicznego
  2. Modele oparte o ryzyko uszkodzeń
  3. Model ryzyka Septoria nodorum
  4. Lustracja polowa
  5. Literatura


Model ryzyka Septoria nodorum
Ryzyko uszkodzeń uprawy zależy od warunków polowych i występujących czynników szkodliwych, dla oznaczenia których w dalszej części używać będziemy nazwy "czynniki". Na potrzeby modeli ryzyka wartość czynników wyrażona jest w kilkustopniowej skali opisowej, np. skala porażenia septoriozą trzech najwyższych liści ma pięć wartości: małe, 10% liści, 20% liści, 40% liści i 50% liści. Wartościom każdego czynnika przypisano określoną liczbę punktów (ustaloną na podstawie wyników doświadczeń) wyrażających wielkość wpływu na uszkodzenie uprawy. W ten sposób czynniki wyrażono jako "kryteria" - podano je w tab.1 (kolumna "Kryterium").
Ryzyko uszkodzeń można wyrazić jako wypadkowy wpływ wszystkich czynników. Jest ono tym większe, im większa jest suma punktów wszystkich kryteriów. Ryzyko uszkodzeń jest mierzone wg skali opisowej mającej trzy wartości: małe (3-17 punktów), średnie (18-21 punktów) i duże (powyżej 21 punktów). Zalecenie dotyczące zabiegu ochronnego zależy od obliczonej wielkości ryzyka uszkodzeń uprawy. Przy małym ryzyku uszkodzeń zabieg ochronny jest niepotrzebny. W przypadku średniego ryzyka należy rozważyć ewentualne zastosowanie zabiegu lub ponowną kontrolę pola po 3 dniach - ocena porażenia wymaga tzw. lustracji polowej. Przy dużym ryzyku uszkodzeń zabieg ochronny jest zalecany [Häni i inni, 1998].
Tabela 1. Model ochrony przeciw Septoria nodorum (wg Häni i inni, 1998, tab.2, str.28-29).
Kryterium Wartość kryterium
Niebezpieczeństwo porażenia Bardzo małe Średnie Bardzo duże
Małe Duże
Gęstość łanu Bardzo mała, poniżej 350 kłosów/m2 Średnia, 450-550 kłosów/m2 Bardzo wysoka, ponad 650 kłosów/m2
Mała, 350-450 kłosów/m2 Wysoka, 550-650 kłosów/m2
Opady 0-2 dni, co najmniej 5 mm 3-5 dni, co najmniej 5 mm 6 i więcej dni, co najmniej 5 mm
Porażenie septoriozą 3 najwyższych liści Małe 20% liści 50% liści
10% liści 40% liści
Skracanie źdźbła (CCC) Bez CCC Z zastosowaniem CCC  
Fungicydy Nie stosowane Wcześnie stosowane Późno stosowane
Ścieżki przejazdowe Stosowane Nie stosowane  
Odmiana Odmiany bardzo odporne Odmiany średnio odporne Odmiany bardzo podatne
Odmiany odporne Odmiany podatne
Ocena ryzyka 
    Ryzyko mierzone wg skali:
  • małe, 3-17 punktów, zabieg ochronny niepotrzebny,
  • średnie, 18-21 punktów, ewentualne zastosowanie zabiegu lub ponowna kontrola po 3 dniach,
  • duże, 22-28 punktów, zabieg ochronny zalecany.
Lustracja polowa
Kontrole przeprowadzane na polu służą do zdobycia informacji dotyczących wzrostu i stanu zdrowotnego roślin oraz stanu gleby. Pola należy lustrować co dwa tygodnie przy stałej pogodzie i każdorazowo po nagłej zmianie pogody [Häni i inni, 1998]. Ocena dotyczy agrofaga, w stosunku do którego zachodzi obawa przekroczenia progu zagrożenia. Ocenia się stopień porażenia w 10 powtórzeniach na jednostce powierzchni (ewentualnie na jednym pędzie lub liściu), z reguły w 10 miejscach łanu [Häni i inni, 1998].

Literatura
  1. Borecki Z. 1996. Nauka o chorobach roślin. PWRiL, Warszawa.
  2. Frishberg R. 2001. JavaScript Object-Oriented Programming. Electronic document.
  3. Hagelskjær L. 2003. Crop Protection Online. The disease and pest models. The Polish Version. Danish Institute of Agriculture Science, Flakkebjerg.
  4. Häni F., Popow G., Reinhard H., Schwarz A., Tanner K., Vorlet M. 1998. Ochrona roślin rolniczych w uprawie integrowanej. PWRiL, Warszawa.
  5. Kryczyński S. (red.). 2002. Choroby roślin w uprawach rolniczych. Wydawnictwo SGGW, Warszawa.
  6. Kuna-Broniowski M. 1999. Prognozowanie epidemii rdzy zbożowej metodą symulacji komputerowej. Inżynieria Rolnicza, 1/99:143-151.
Ostatnia modyfikacja 24.10.2006 Opracowali: Anna Nieróbca, Andrzej S.Zaliwski
Zastrzeżenia prawne